Nowy standard w ochronie odgromowej – teleskopowe maszty wolnostojące ELKO-BIS
Zapewnienie skutecznej ochrony odgromowej urządzeń zamontowanych na dachach obiektów (takich jak centrale wentylacyjne, klimatyzatory, świetliki czy instalacje fotowoltaiczne) wymaga zastosowania zwodów pionowych o odpowiedniej wysokości. Tradycyjne maszty wolnostojące często stanowią jednak ogromne wyzwanie logistyczne i montażowe ze względu na swoje gabaryty. Odpowiedzią na te problemy jest innowacyjne rozwiązanie wprowadzone przez firmę Elko-Bis – teleskopowe maszty odgromowe. Dzięki segmentowej, przemyślanej konstrukcji łączą one najwyższą skuteczność ochrony przed skutkami wyładowań z niespotykaną dotąd ergonomią.

Rys. 1. Nowe maszty teleskopowe firmy Elko-bis.
Rewolucja w logistyce i montażu: dlaczego technologia teleskopowa?
Tradycyjne maszty odgromowe o wysokościach rzędu 4, 6 czy nawet 7 metrów wymagają transportu dłużycowego, co generuje wysokie koszty i komplikuje rozładunek na placu budowy. Konstrukcja teleskopowa całkowicie eliminuje te niedogodności:
Usprawnienie logistyki: dzięki segmentowej budowie, teleskopowe maszty Elko-Bis zajmują w transporcie i magazynowaniu nawet kilkukrotnie mniej miejsca niż tradycyjne maszty o tej samej wysokości roboczej;
Łatwość składowania: kompaktowe pudełko, w którym dostarczany jest złożony maszt, minimalizuje ryzyko uszkodzeń mechanicznych podczas przechowywania na placu budowy oraz ułatwia przenoszenie elementów między etapami prac montażowych;
Redukcja czasu montażu: konstrukcja masztu umożliwia intuicyjny, sprawny i pewny montaż na dachu bez potrzeby użycia specjalistycznych narzędzi;
Optymalizacja kosztów: możliwość elastycznej konfiguracji wielkości i liczby podstaw betonowych pozwala precyzyjnie dopasować konstrukcję do wymaganej wytrzymałości na wiatr, redukując wagę i koszt systemu do niezbędnego minimum.

TELESKOPOWY MASZT
Teleskopowa konstrukcja pozwala na intuicyjny, sprawny i pewny montaż bez specjalistycznych narzędzi. Niewielkie rozmiary i kompaktowe opakowanie złożonego masztu to również bezpieczne składowanie na placu budowy – mniejsze ryzyko uszkodzeń, łatwiejsza logistyka międzyetapowa.

ROZKŁADANY TRÓJNÓG Ergonomiczny, rozkładany trójnóg to niższe koszty magazynowania – większa ilość produktu na tej samej powierzchni składowej oraz efektywniejszy transport do klientów końcowych. Wszystko to przy zachowaniu prostoty montażu, która ogranicza czas i daje pewność zachowania poprawności instalacji.

Rys. 2. Prezentacja poszczególnych komponentów masztów teleskopowych Elko-bis (zbiór).
DWUWARIANTOWE PODSTAWY
Możliwość konfiguracji ilości oraz wielkości podstaw betonowych – to optymalizacja kosztów inwestycji przy jednoczesnym spełnieniu wymaganych parametrów wytrzymałości na wiatr. Dostępne rozmiary pozwalają na usprawnienie procesów transportu i montażu, poprzez ograniczenie wagi końcowej produktu do niezbędnego minimum.
Parametryzacja wiatrowa dachu: Profesjonalny dobór dociążenia masztów
Właściwy dobór wysokości masztu oraz liczby jego podstaw betonowych nie może opierać się na intuicji instalatora. Bezpieczeństwo konstrukcji poddanej parciu wiatru wymaga przeprowadzenia rzetelnych obliczeń inżynierskich. Zgodnie z wytycznymi Eurokodu oraz normy PN-EN 1991-1-4, teoretyczna maksymalna prędkość wiatru oddziałująca na maszt zależy od trzech skorelowanych czynników:
Strefy wiatrowej: geograficznego położenia obiektu na mapie Polski (np. strefa 1, 2, czy też górska strefa 3 powyżej 300 m n.p.m.).
Kategorii terenu: chropowatości i ukształtowania otoczenia budynku (sklasyfikowanej od kategorii 0 – otwarte morze, przez kategorię II – tereny rolnicze, aż po kategorię IV – gęsta zabudowa miejska).
Wysokości montażu nad poziomem gruntu: rzędnej dachu, na którym instalowany jest maszt (im wyższy budynek, tym większa prędkość i dynamika naporu wiatru).
W celu ułatwienia pracy projektantom i wykonawcom, nasza firma udostępnia oprogramowanie Elko Bis CAD 3.0, które posiada zintegrowany moduł do precyzyjnego obliczania wymaganej wytrzymałości wiatrowej masztów na podstawie współrzędnych geograficznych, wysokości posadowienia oraz kategorii terenu. Wyznaczona w ten sposób teoretyczna prędkość wiatru na poziomie dachu musi być niższa niż fabryczny wskaźnik wytrzymałości masztu określony przez producenta dla konkretnej konfiguracji dociążenia.

Graf. 1. Praca na oprogramowaniu Elko-bis CAD 3.0.
Przykładowo, teleskopowy maszt o wysokości 3 m (Typ 43.3 AL) posadowiony na jednej dużej podstawie 16,5 kg (T1) wytrzymuje podmuchy do 118 km/h, podczas gdy rozbudowa konfiguracji do wersji z dwiema podstawami (T2 – duża i mała podstawa) podnosi jego odporność wiatrową do 142 km/h, a zastosowanie czterech podstaw (T4) umożliwia bezpieczną pracę przy szybkości wiatru dochodzącej do 155 km/h.
Typy i konfiguracje masztów teleskopowych Elko-Bis
W zależności od charakterystyki chronionej strefy dachowej, technologia teleskopowa Elko-Bis oferuje zróżnicowane opcje montażowe:
Maszty na pojedynczej podstawie (2,5 – 4 m): wykonane z lekkiego i odpornego na warunki atmosferyczne aluminium. Służą do ochrony pojedynczych urządzeń dachowych. Są stabilizowane za pomocą warstwowych podstaw betonowych.
Maszty na trójnogu (3,5 – 7 m): dedykowane do ochrony rozległych struktur lub większych urządzeń. Maszt wykonany jest z aluminium, natomiast rozkładany, ergonomiczny trójnóg (Typ 65.1 T) powstaje z wytrzymałej stali ocynkowanej ogniowo, co zapewnia doskonałą odporność mechaniczną i korozyjną.
Maszty do montażu na konstrukcjach ściennych: teleskopowe wersje masztów (zarówno w przedziale 2,5 – 4 m, jak i 3,5 – 7 m) mogą być również montowane bezpośrednio do ścian budynków lub innych elementów konstrukcyjnych za pomocą dedykowanych uchwytów (np. uchwyt ścienny nr kat. 66000305).

Rys. 3. Maszty teleskopowe Elko-bis: a) maszt teleskopowy na pojedynczej podstawie; b) maszt teleskopowy na trójnogu.
System akcesoriów i ochrona hydroizolacji dachu
Dla zapewnienia stabilności oraz ochrony delikatnych poszyć dachowych, system teleskopowy opiera się na dedykowanych akcesoriach:
Podstawy betonowe: mała o wadze 8 kg (Ø240 mm) oraz duża o wadze 16,5 kg (Ø340 mm). Wykonane są z wysokiej jakości betonu odpornego na mróz i czynniki atmosferyczne.
Podkładki ochronne: aby uniknąć uszkodzenia hydroizolacji dachu, producent bezwzględnie zaleca stosowanie dedykowanych podkładek pod podstawy betonowe:
- dla dachów pokrytych papą: podkładki o numerach kat. 44408208 oraz 94308022,
- dla dachów pokrytych membraną z tworzywa sztucznego: podkładka o numerze kat. 94308021.
Instrukcja montażu masztu teleskopowego
Prawidłowy montaż masztu gwarantuje bezpieczeństwo mechaniczne oraz elektryczne całej instalacji. Poniżej przedstawiono procedurę montażu masztu teleskopowego na pojedynczej podstawie i na trójnogu:
Krok 1: Przygotowanie i ustawienie podstaw betonowych
Ustaw podstawę betonową w docelowym miejscu instalacji.
W przypadku konfiguracji z dwiema lub większą liczbą podstaw betonowych ułożonych warstwowo, należy pamiętać o ich odpowiednim zorientowaniu:
- Podstawy, w które wbijane są kliny blokujące, muszą być obrócone względem siebie o 180 stopni. Przykładowo, jeśli dolna podstawa ma prostokątny otwór transportowy po prawej stronie, górna podstawa musi mieć go po lewej stronie.
- Kliny mocujące wbija się wyłącznie w podstawy na krańcowych pozycjach (czyli skrajną dolną i skrajną górną) .
- W przypadku konfiguracji mieszanych, mała podstawa betonowa (8 kg) musi być zawsze umieszczona na samej górze stosu
Dla masztów na trójnogu podstawy betonowe ustaw w rozstawie trójnogu, a zmontowany wcześniej tójnóg nasuń na wystające z podstaw pręty.

Rys. 4. Przykładowe przygotowanie kilku poziomów podstaw do montażu.

Rys. 5. Szczegółowy montaż podstaw betonowych w tym wielopoziomowych.

Rys. 6. Ustawienie podstaw betonowych w rozstawie trójnogu oraz montaż trójnogu na postawach.
Krok 2: Rozłożenie i zablokowanie konstrukcji teleskopowej
Rozpakuj maszt z kartonu wysyłkowego.
Wysuń aluminiową iglicę z wnętrza profilu ośmiokątnego do momentu, w którym wyczuwalna będzie fabryczna blokada.
Zablokuj iglicę, skręcając śruby M8 za pomocą klucza dynamometrycznego momentem 12 Nm.
Zabezpiecz śruby przed samoczynnym odkręceniem pod wpływem wibracji wiatrowych, kontrując je nakrętkami M8 za pomocą płaskiego klucza 13 mm.
Wsuń przygotowany maszt na pręt stalowy wystający z podstawy betonowej.
Maszt należy wsunąć do samego końca, tak aby oparł się stabilnie o klin wbity w podstawę.
Dokręć boczne śruby mocujące w maszcie momentem 16 Nm i zabezpiecz je przed odkręcaniem nakrętkami kontrującymi M8.
W przypadku montażu masztu na trójnogu rozpakowany maszt wsuń do wcześniej zmontowanego trójnogu w wystającą jego część, po czym dokręć obejmę zabezpieczającą maszt.
Maszt rozsuń dopiero po zamontowaniu go na trójnogu zaczynając od iglicy i przechodząc kolejno aż do największego segmentu.

Rys. 7. Rozpakowanie i zablokowanie konstrukcji teleskopowej.

Rys. 8. Montaż masztu odgromowego teleskopowego na trójnogu.
Krok 3: Podłączenie przewodu odgromowego (drutu)
Pomiędzy wystającymi śrubami zainstaluj dedykowane złącze odgromowe (np. nr kat. 44019205).
W pierwszej kolejności dokręć złącze do korpusu masztu kluczem dynamometrycznym momentem 10 Nm.
Następnie wprowadź drut odgromowy o średnicy Ø 8 – 10 mm i dokręć śruby dociskowe złącza momentem 8 Nm. Przewody w zaciskach powinny być zamontowane z zachowaniem 20 mm nadmiaru.
Podłączenie przewodu odgromowego Ø 8 – 10 mm do trójnogu przewidziane jest za pomocą dołączonego w zestawie złącza odgromowego.
Rys. 9. Podłączenie przewodu odgromowego do masztu teleskopowego.

Rys. 10. Podłączenie przewodu odgromowego do trójnogu.
Procedury BHP podczas montażu i serwisu: Prace na dachu przy urządzeniach piorunochronnych mogą być realizowane wyłącznie przez wykwalifikowany i przeszkolony personel wyposażony w środki ochrony indywidualnej do prac na wysokości. Ze względu na śmiertelne zagrożenie porażeniem prądem piorunowym, w przypadku zbliżającej się burzy wszelkie prace montażowe i konserwacyjne na dachu muszą zostać natychmiast przerwane, a warunki pogodowe w trakcie prac zewnętrznych powinny być stale i rygorystycznie monitorowane.

Rys. 11. Szczegółowy wykaz elementów potrzebnych do złożenia kompletnego masztu teleskopowego na pojedynczej podstawie.
Rys. 12. Szczegółowy wykaz elementów potrzebnych do złożenia kompletnego masztu teleskopowego na trójnogu.
Podsumowanie
Wprowadzenie teleskopowych masztów odgromowych przez Elko-Bis to milowy krok w stronę optymalizacji pracy instalatorów. Eliminacja problemów z transportem dłużycowym, uproszczone składowanie w bezpiecznych, kompaktowych opakowaniach oraz intuicyjny montaż z precyzyjnie określonymi momentami dokręcania śrub sprawiają, że systemy te stają się nowym standardem na nowoczesnych dachach. Dzięki nim wykonanie pewnej i estetycznej strefy ochrony odgromowej jest szybsze i bezpieczniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
W celu jeszcze lepszego poznania naszych rozwiązań i odnalezieniu dodatkowych informacji technicznych zachęcamy do zapoznania się z poniższymi materiałami komunikacyjnymi dotyczącymi nowych masztów teleskopowych:
BROSZURA: Maszty odgromowe ELKO-BIS
Instrukcja montażu: maszt 1-2 m na pojedynczej podstawie, maszt teleskopowy 2,5-4 m na pojedynczej podstawie
Instrukcja montażu: maszt teleskopowy na trójnogu 3,5 – 7 m
Autorzy:
Paulina Dyduła – Kral, Specjalista ds. produktu
Sebastian Łapczyński, Product Manager
Czy ta strona była dla Ciebie pomocna?





